Zodra de dagen in maart merkbaar langer worden, begint het bij veel moestuinders te kriebelen. Buiten is de grond vaak nog koud en nat, en nachtvorst ligt op de loer. Toch hoef je niet te wachten tot april of mei om met je moestuin te beginnen. Door binnen of in een koude bak voor te zaaien, geef je je groenten een flinke voorsprong.
In dit artikel lees je welke groenten je in maart al kunt zaaien, welke plek daarbij het beste past en waar je op let om gezonde, stevige plantjes te krijgen.
Waarom voorzaaien in maart?
Sommige groenten hebben een lange groeitijd nodig voordat ze vrucht dragen. Zaai je die pas buiten als het warm genoeg is, dan oogst je laat in de zomer of zelfs helemaal niet. Door ze vroeg binnen op te kweken, kunnen ze na de laatste nachtvorst als stevige plant de grond in.
Daarnaast zijn er groenten die tegen een stootje kunnen, maar wel wat bescherming waarderen. Voor die soorten is een koude bak ideaal: een bak met een glazen of kunststof deksel die zonlicht doorlaat en de warmte vasthoudt. Zo ontstaat een beschut microklimaat waarin zaden sneller kiemen dan in de open grond.
Binnen zaaien op de vensterbank
Warmteminnende groenten kiemen pas goed bij een temperatuur van zo’n 18 tot 25 graden. Die zaai je in maart dus binnen, op een lichte vensterbank of in een verwarmde kweekbak. Kies het liefst een raam op het zuiden of westen, want licht is in deze tijd van het jaar nog schaars.
Deze groenten doen het goed als je ze in maart binnen voorzaait:
- Tomaat: zaai vanaf half maart, dan zijn de planten half mei klaar om naar buiten of de kas te gaan.
- Paprika en peper: hebben een lange groeitijd, dus hoe eerder in maart, hoe beter.
- Aubergine: houdt van veel warmte en kiemt traag; geduld is hier nodig.
- Knolselderij en bleekselderij: lichtkiemers, dus druk het zaad alleen aan en bedek het niet.
- Basilicum: een kruid dat binnen prima start en later in een pot of de tuin kan.
Groenten voor de koude bak
In een koude bak kun je in maart al een flink aantal winterharde groenten zaaien. Denk aan pluksla, kropsla, spinazie en radijs. Radijs is zelfs binnen een paar weken oogstbaar, waardoor je al vroeg in het voorjaar iets verses van eigen grond eet.
Ook vroege koolsoorten zoals spitskool en bloemkool kun je in de koude bak voorzaaien, net als prei, zaaiuien en peterselie. Tuinbonen en peulen zijn eveneens geschikt; die kun je in potjes in de bak zetten en later uitplanten. Zet het deksel op zonnige dagen op een kier, zodat het niet te warm en te vochtig wordt, en sluit het ‘s nachts weer goed af.
Zo krijg je sterke zaailingen
Het grootste probleem bij vroeg zaaien is gebrek aan licht. Zaailingen die te weinig licht krijgen, schieten lang en slap omhoog. Draai je potjes dagelijks een kwartslag of overweeg een eenvoudige kweeklamp. Houd de temperatuur na het kiemen iets lager, zodat de plantjes compacter groeien.
Gebruik speciale zaai- en stekgrond: die is fijn, luchtig en bevat weinig voeding, zodat jonge wortels niet verbranden. Houd de grond vochtig maar niet nat, want te veel water veroorzaakt schimmel en kiemplantenziekte. Wil je meer weten over zaaien, kweken en het onderhoud van je moestuin, dan vind je op tuinierentop10.nl nog veel extra achtergrond en praktische tips. Op tuinierentop10.nl lees je bijvoorbeeld meer over verschillende tuinonderwerpen per categorie.
Verspenen en afharden
Zodra je zaailingen naast de kiemblaadjes hun eerste echte blaadjes hebben, is het tijd om te verspenen. Je zet ze dan voorzichtig over in een eigen potje, zodat ze meer ruimte krijgen voor hun wortels. Pak een plantje altijd vast bij een blaadje en niet bij het kwetsbare stengeltje.
Voordat je de planten definitief buiten zet, laat je ze eerst wennen aan het buitenklimaat. Dit heet afharden. Zet ze overdag een paar uur buiten op een beschutte plek en breid dat in een week of twee langzaam uit. Zo voorkom je dat ze schrikken van wind, zon en temperatuurverschillen.
Met een paar zakjes zaad, wat potjes en een lichte vensterbank kun je in maart dus al volop aan de slag. Begin klein, houd bij wat je wanneer gezaaid hebt en kijk welke soorten het bij jou goed doen. Zo bouw je elk jaar meer ervaring op en sta je straks met een voorsprong in de moestuin.